(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.87. అధ్యాయః 087
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
భీమేన రాజ్ఞాం సమక్షం దుఃశాసనవక్షసో రక్తపానం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-87-0x(5048)(59335)
సర రాజపుత్రేణ సమార్చ్ఛదుగ్ర--
దుఃశాసనేన నికృతో నికృత్యా॥ 8-87-1(59336)
తత్రాకరోద్దుష్కరం రాజపుత్రో
దుఃశాసనః కురువీరో మహాత్మా।
యద్భీమసేనం ప్రతియోధయద్రణే
జంభో యథా శక్రముదారవీర్యం॥ 8-87-2(59337)
ధనుచ్ఛిత్త్వా భీమసేనస్య సంఖ్యే
షడ్భిః శరైః సారథిమభ్యవిధ్యత్।
తతోఽవిధ్యత్త్రింశతా భీమసేనం
వరేషుభిర్వన్యమివ ద్విపేంద్రం॥ 8-87-3(59338)
స కార్ముకం గృహ్య తు భారసాధనం
భీమస్తదా రాజపుత్రం హ్యవిధ్యత్।
పంచాశతైర్బాణగణైః స్తనానంతరే
తోత్రైర్యథా తీవ్రవేగం ద్విపేంద్రం॥ 8-87-4(59339)
తతస్తు రాజన్విరథం మహాత్మా
దుఃశాసనో భీమసేనం చకార।
నిహత్య సంఖ్యే చతురోఽస్య బాహా--
ంఛిత్త్వా రథేషాం పునరేవ చాక్షిపత్॥ 8-87-5(59340)
తతః క్షితిస్వో హ్యబరుహ్య యానా--
ద్వృకోదరో మదయా తస్య వాహాన్।
యమక్షయం ప్రేషయిత్వా మహాత్మా
రథం సమాకర్పత రాజసూనోః॥ 8-87-6(59341)
తస్మాదవప్లుత్య రథాత్ససర్జ
దుఃశాసనస్తోమరముగ్రవేగం।
స తేన విద్ధో హ్యురసి హ్యప్రమేయో
గదాం తస్మై విససర్జాప్రమేయాం॥ 8-87-7(59342)
తతః క్రోధాద్భీమసేనః కృతాని
సర్వాణి దుఃఖాన్యనుసంస్మరన్వై।
సంస్మృత్య సంస్మృత్య తథా ప్రతిజ్ఞా--
ముగ్రామసౌ రాజపుత్రౌ వ్యషీదత్॥ 8-87-8(59343)
సంచింతితం రోషమతీవ వేగా-
త్త్రయోదశాబ్దం పురుషప్రవీరః।
ప్రగృహ్య వజ్రాశనితుల్యవేగాం
గదాం కరేణాథ వృకోదరో రుషా॥ 8-87-9(59344)
నిపాతయిత్వా పృథివీతలే భృశం
స తాజయామా వృకోదరో బలీ।
అతీవ సంతాడితభిన్నగాత్రో
దుఃశాసనో వై నిపపాత భూమౌ॥ 8-87-10(59345)
ఆక్రంయ కంఠే యుధి రాజపుత్రం
సంరక్తనేత్రో హ్యబ్రవీద్ధార్తరాష్ట్రం।
తద్బ్రూహి కిం త్వం పరిమార్గమాణో
హ్యస్మాన్పరాభూయ ఇహాగతః పునః॥ 8-87-11(59346)
దిదీపయంస్తద్భృశదీపితం మే
చిరార్జితం రోషమతిప్రదీప్తం।
మధు ప్రపాస్యే తవ కోష్టభాజనా--
దిత్యబ్రవీద్భీమసేనస్తరస్వీ॥ 8-87-12(59347)
దుఃశాసనం కంఠదేశే ప్రమృద్రం--
స్తతః క్రూరం భీమసేనశ్చకార।
కతం వ్యంసయిత్వా సహసా ససార
బలాదసౌ ధార్తరాష్ట్రస్తరస్వీ॥ 8-87-13(59348)
భీమోఽభిదుద్రావ సుతం త్వదీయం
సపత్రతాం దర్శయంధార్తరాష్ట్రే।
మృగం ముహుః సింహశిశుర్యథా వనే
తథాశ్వభిద్రుత్య మహాబలం బలీ॥ 8-87-14(59349)
నిగృహ్య చైనం పరమేణ కర్మణా
ఉత్క్షిప్య చోత్క్షిప్య చ తూర్ణమేనం।
భూమౌ తదా నిష్పిపేషాథ వీర
అసిం వికోశం విమలం చకార॥ 8-87-15(59350)
తం పాతయిత్వా తు వృకోదరోఽథ
జగర్జ హర్షేణ వినాదయందిశః।
నాదేన తేనాఖిలపార్శ్వవర్తినో
మూర్చ్ఛాకులాః పతితాస్త్వాజమీఢ॥ 8-87-16(59351)
దుఃశాసనం తత్ర సమీక్ష్య రాజ--
న్భీమో మహాబాహురచింత్యకర్మా।
స్మృత్వా చ కేశగ్రహణం చ దేవ్యా
వస్త్రాపహారం చ రజస్వలాయాః॥ 8-87-17(59352)
అనాగసో భర్తృపరాఙ్ముఖాయా
దుఃఖాని దత్తాన్యపి విప్రచింత్యా।
జజ్వాల కోపాదథ భీమసేన
ఆజ్యప్రసిక్తో హి యథా హుతాశః॥ 8-87-18(59353)
తత్రాహ కర్ణం చ సుయోధనం చ
కృపం ద్రౌణిం కృతవర్మాణమేవ।
నిహన్మి దుఃశాసనమద్య పాపం
సంరక్ష్యతామద్య సమస్తయోధాః॥ 8-87-19(59354)
ఇత్యేవముక్త్వా సహసాభ్యధావ--
న్నిహంతుకామోఽతిబలస్తరస్వీ।
తథా తు విక్రంయ రమే వృకోదరో
మహాగజం కేసరికో యథైవ।
నిగృహ్య దుఃశాసనమేకవీరః
సుయోధనస్యాధిరథేః సమక్షం॥ 8-87-20(59355)
అసిం సముద్యంయ సితం సుధారం
కంఠే పదాక్రంయ చ వేపమానం।
ఉవాచ తద్గౌరితి యద్బ్రువాణో
హృష్టోఽవదః కర్ణసుయోధనాభ్యాం॥ 8-87-21(59356)
యే రాజసూయావభృథే పవిత్రా
జాతాః కఛా యాజ్ఞసేన్యా దురాత్మన్।
తే పాణినా కతరేణావకృష్టా--
స్తద్బ్రూహి త్వాం పృచ్ఛతి భీమసేనః॥ 8-87-22(59357)
శ్రుత్వా తు తద్భీమవచః సుఘోరం
దుఃశాసనో భీమసేనం నిరీక్ష్య।
జజ్వాల బీమం స తదా స్మయేన
సంశృణ్వతాం కౌరవసోమకానాం।
ఉక్తస్తదాజౌ స తథా సరోషం
జగాద భీమం పరివృత్తనేత్రః॥ 8-87-23(59358)
అయం కరికరాకారః పీనస్తనవిమర్దనః।
గోసహస్రప్రదాతా చ క్షత్రియాంతకరః కరః॥ 8-87-24(59359)
అనేన యాజ్ఞసేన్యా మే భీమ కేశా వికర్షితాః।
పశ్యతాం కురుముఖ్యానాం యుష్మాకం చ సభాసదాం॥ 8-87-25(59360)
ఏవం త్వసౌ రాజసుతం నిశంయ
బ్రువంతమాజౌ వినిపీడ్య వక్షః।
భీమో బలాత్తం ప్రతిగృహ్య దోర్భ్యా--
ముచ్చైర్ననాదాథ సమస్తయోధాన్॥ 8-87-26(59361)
ఉవాచ యస్యాస్తి బలం స రక్ష--
త్వసౌ భవేదద్య నిరస్తబాహుః।
దుఃశానం జీవితం ప్రోత్సృజంత--
మాక్షిప్య యోధాంస్తరసా మహాబలః॥ 8-87-27(59362)
ఏవం క్రుద్ధో భీమసేనః కరేణ
ఉత్పాటయామాస భుజం మహాత్మా।
దుఃశాసనం తేన స వీరమధ్యే
జఘాన వజ్రాశనిసన్నిభేన॥ 8-87-28(59363)
కంఠే సమాక్రంయ చ వేపమానం
కృత్వాఽను రూపం పరమం సుఘోరం।
కాలాంతకాభ్యాం సదృశం తదానీం
విదార్య వక్షశ్చ మహారథస్య॥ 8-87-29(59364)
దుఃశాసనస్య నిపుశాసనస్య
ఉద్ధృత్య వక్షః పతితస్య భూమౌ।
తతోఽపిబచ్ఛోణితమస్య కోష్ణ--
మాస్వాద్య చాస్వాద్య చ వీక్షమాణః॥ 8-87-30(59365)
క్రుద్ధః ప్రహృష్టో నిజగాద వాక్యం
స్తన్యస్య మాతుః పయసోఽమృతస్య।
మాధ్వీకజస్యేవ రసస్య తస్య
మధోశ్చ పానాద్యవకస్య పానాత్॥ 8-87-31(59366)
పయోదధిభ్యాం మథితాచ్చ ముఖ్యా--
త్తథేక్షుసారస్య మనోహరస్య।
సర్వేభ్య ఏవాభ్యధికో రసోఽస్య
మతో మమాద్యాహితలోహితస్య॥ 8-87-32(59367)
ఏవం బ్రువాణం పునరుత్థితం త--
మాస్ఫోట్య వల్గంతమతిప్రహృష్టం।
యే భీమసేనం దదృశుస్తదానీం
ప్రాయేణ తేఽపి వ్యథితా నిపేతుః॥ 8-87-33(59368)
యే చాపి నాసన్పతితా మనుష్యా--
స్తేషాం కరేభ్యః పతితం తు శస్త్రం।
భయాచ్చ సంచుక్రుశురస్వరైస్తదా
నిమీలితాక్షా ముముహుశ్చ తత్ర॥ 8-87-34(59369)
యే తత్ర భీమం రుధిరం పిబంతం
దుఃశాసనస్య దదృశుః ప్రపన్నాః।
నాయం మనుష్యస్త్వితి భాషమాణాః
సర్వేఽపలాయంత భయాభిపన్నాః॥ ॥ 8-87-35(59370)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే సప్తశీతితమోఽధ్యాయః॥ 87 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-87-27 యోధానాక్షిప్య ఉవాచేత్యన్వయః॥
8-87-32 అహితస్య శత్రోఃదుఃశాసనస్య లోహితస్య రక్తస్య॥
8-87-87 సప్తాశీతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.